Bloemersheim und Lage

Niet ver van de Duitse stad Moers ligt Schloss Bloemersheim. Hier is de meest oostelijke grens van het voormalig hertogdom Gelre. Die grens wordt gemarkeerd met een oude grenssteen. Ik trok er vorige week naartoe. Dit hemelvaartsweekend bezocht ik nog een grensgebied dat niets met Gelre te maken heeft. Het grensfietsen heeft me dusdanig te pakken dat ik ook dit soort uitstapjes maak.

Schloss Bloemersheim

Ik was door de schrijvers van de website Grenzsteine-Grenspalen-Bordermarkers al gewaarschuwd dat de steen zich ergens op een eilandje in de kasteeltuin bevindt en zich lastig laat vinden. Toen ik zaterdagochtend bij de poort van Boemersheim stond, trof ik een verlaten en wat onderkomen geheel aan. Er leek geen mogelijkheid om de tuin te bezichtigen en ik had het niet het lef van een Derk Bolt om ergens aan te bellen. Een rondje om het landgoed heen leverde ook geen steen op.

Bloemersheim ligt in een aantrekkelijk en landelijke omgeving. Met de blik naar het oosten zie je de eerste flats van Moers en Krefeld en dan ben je toch al in het Ruhrgebied. Schloss Bloemersheim hoort bij Stadt Neukirchen-Vluyn in de Kreis Wesel. Je hoeft geen diepgaande studie te doen om te achterhalen dat je je daar in een serieus grensgebied begeeft. De Nederlandse wikipagina van Neukirchen-Vluyn wijst al op een samenstelling van stadsdelen - dat doet wat te grootsteeds aan - die voorheen tot Meurs of tot Gelre behoorden. Volgens de website van Bloemersheim zou in 1539 die grens precies door de keuken van het kasteel hebben gelopen. Het kasteel ligt aan de voet van de Schaephuyser Hoogte. Die heuveltjes bij het dorp Schaephuysen maken onderdeel uit van de Nederrijnse Heuvelrug en die vormde een natuurlijke grens voor Gelre met de andere hertogdommen en graafschappen.

Bij de slotgrachten van Bloemersheim, 4 mei 2024

Lage bij Nordhorn

Door het prachtige boek Grensgang, een historische reis langs de randen van Overijssel (Jan ten Hove, 2012) werd ik gewezen op de aanwezigheid van bijzondere grensstenen aan de grens van Overijssel met Duitsland. Ik pakte de trein naar Oldenzaal en vond daar al snel de zogenaamde Vrijdijk, een grindpad dat kilometers lang precies op grens loopt. De naam Vrijdijk verwijst naar het Traktaat van Meppen uit 1824 waarin dit gebied vrij en ongehinderd moest blijven. Behalve de Vrijdijk verwijzen nog veel andere straatnamen naar de grensstatus. Zo fietste ik over de Grensweg, de Zur Grenze en de Kommiezendijk om uiteindelijk uit te komen bij grenssteen 60 aan de Grenzstrasse bij het Duitse dorpje Lage. Hier steekt Overijssel als een neus in Duitsland. Op de grenssteen is de H. van Hannover ingegraveerd want dat was in 1824 het land waarmee het Nederlandse Overijssel in grenszaken te dealen had.

Ik begaf me in twee prachtige grensstreken en vermeed de meivakantiedrukte op de Veluwe. En ik was blij met mijn grindfiets. Die is nu precies twee jaar in mijn bezit en telt precies 14.000 dienstkilometers. De fiets lijkt helemaal gemaakt voor het doorkruisen van wegen als de Vrijdijk.

Bij het Duitse dorpje Lage, niet ver van Nordhorn, 10 mei 2024